برنامه بزرگ رئیس جمهور غنی برای صلح پایدار در افغانستان

برنامه بزرگ رئیس جمهور غنی برای صلح پایدار در افغانستان

رئيس جمهور افغانستان برنامه ای دارد که نه تنها صلح را به ارمغان می آورد بلکه سبب تأمین عدالت، مساوات و پیشرفت نیز میگردد.

نویسینده: صمیم عارف/ معاون سخنگوی جمهوری اسلامی افغانستان

ترجمه: شاکر حلیم

منبع: الجزیره انگلیسی

یک زمانی صلح یک دیدگاه ناممکن بود، ولی امروز در افغانستان به یک گفتمان ملی تبدیل شده است. برای نمونه، ماه گذشته ۳۵۰۰ زن از تمام گروه های قومی و زبانی افغانستان یک اعلامیه مشترک را صادر کردند که در آن خواهان صلحی بودند که برای بار دوم زنان افغان معروض به همان وحشت و دهشت دورهٔ طالبان نگردند.

حکومت افغانستان همچنان متعهد به صلح است، اما آنچنانکه زنان افغانستان ابراز داشتند، به توافق به هر نوع “معامله صلح” آماده نیست. حکومت خواستار صلحی است که در آن ارزش های جمهوریت و حقوق و آزادی های اساسی مردم افغانستان پابرجا باشند، در غیر آن، صلح نه تنها موجب فروفاشی دولت بلکه منجر به از دست دادن دستآوردهای ۱۸ سال گذشته نیز خواهد گردید.

امروز، در نتیجه فشار های افزوده شدهٔ آیالات متحده بر پاکستان و طالبان و همچنان تلاش های خستگی ناپذیر حکومت افغانستان برای حل مشکلاتی که دارای ریشه های عمیق اند، امید نوینی را برای حل و فصل صلح آمیز و پایدار منازعهٔ دهه های افغانستان بوجود آمده است.

بدون شک، این برهه یک بهای داشته است. هزاران افغان (و شرکای بین المللی ایشان) برای رسیدن تا اینجا حیات و منابع خویش را قربانی نموده اند. لیکن حتی این قربانی های عظیم برای آوردن صلح پایدار به یک کشوری که چهار دهه جنگ را تجربه کرده، کافی نبوده است. امروز افغانستان به یک ستراتیژی همه جانبه و رهبری واقع گرایانه نیاز دارد تا چند موانع آخری را از سر راه طولانی و خطرناک صلح بردارد.  

لله الحمد، محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان برای دستیابی به صلح پایدار در کشور یک ستراتیژی جامع و عملی را در چهار مرحله ذیل ساخته است:

اول: رئیس جمهور مُصِر است که پاکستان را قناعت دهد تا به خصومت های خود در قبال افغانستان پایان ببخشد. طالبان و همدستان ایشان که در آشوب افغانستان  دخیل هستند، از طرف اسلام آباد حمایت و تشویق شده اند. یک توافق صلح را فقط زمانی میتوان بوجود آورد که پاکستان احترام به حاکمیت ملی افغانستان را بیآموزد و از آن آرزوی خویش دست بردارد کهمیتواند بزور حکومت تحت اثر خویش را در کشور همسایه خود افغانستان نصب نماید.

اخیراً پاکستان محالفت خویش را با حاکمیت ملی، وحدت و استقلال کامل افغانستان زمانی آشکار کرد که صدراعظم پاکستان عمران خان، حکومت افغانستان را “مانعی برای گفتگوهای صلح” خطاب کرد و پیشنهاد نصب یک حکومت مؤقت را نمود. حکومت مؤقت به این معنی میباشد که به آغازگاه برگردیم، قانون اساسی را دور انداخته و دست آوردهای ۱۸ سال اخیر را هدر بدهیم. مردم افغانستان که برای استقلال خویش جنگ طولانی و دشوار را به پیش برده است، به آن پروسهٔ صلح هیچ موافق نیستند که مردم را از حاکمیت ملی خویش محروم میسازد. غنی این را به خوبی میداند و باور دارد که پروسه صلح زمانی به پیش رفته میتواند که یک اجماع میان کشورهای همسایه بوجود آید.

دوم، غنی تصریح کرده است که افغانستان باید در راستای کسب اعتماد جامعه بین المللی تلاش نموده و اظهار داشته است که وی آمادهٔ از بین بردن مستقلانه تمام چالش های پسا-منازعه میباشد. رئیس جمهور باور دارد که صلح پایدار را میتوان فقط از طریق به پایان رسانیدن اتکای افغانستان به کمک های خارجی بدست آورد. در پهلوی تلاش های وی برای دستیابی به خودکفایی اقتصادی، غنی همچنان بر تعامل ديپلوماتیک تأکید دارد تا اعتماد جامعه بین المللی بر حکومت افغانستان احیاء گردد. تا اینجا، تعامل وی با آیالات متحده منجر به تدوین ستراتيژی آیالات متحده برای جنوب آسیا گردید که افغانستان در مرکز توجه آن قرار دارد و همچنان فشار زیاد آن کشور بر پاکستان گردید تا از حمایت طالبان دست بردارد. ضمناً، تعامل وی با کشورهای اسلامی موجب اعلام پشتیبانی عربستان سعودی و شورای علماء اندونیزیایی از تلاش های صلح وی گردید. علاوه بر این، سازمان همکاری های اسلامی رسماً جنگ افغانستان را یک منازعهٔمغایر با اصول و آموزه های اسلام خواند. بیانیه هذا این جنگ را از توجیهات مذهبی محروم ساخت و افغانستان را یک قدم دیگر به صلح نزدیکتر ساخت.

سوم، رئیس جمهور معقتد است که یک پروسه صلح کامیاب باید دربرگیرندهٔ تمام اقشار جامعه افغانی باشد. تجارب گذشته در سال های ۱۹۹۲ و ۲۰۰۱ بوضوح نشان میدهد که تلاش های صلح با یک گروه و نادیده گرفتن سایر گروه ها منجر به یک جنگ جدید خواهد شد. رئیس جمهور غنی از این امر آگاه بوده، و از قبل با هزاران شهروند اعم از فعالان حقوق زنان، نمایندگان جامعه مدنی، رهبران متعدد سیاسی و علمای دینی دیدار نموده و آنها را در بحث های عمیق و فشرده دخیل ساخته اند. وی به هر قشر سهمی را در آوردن صلح اعطا کرده است. به منظور همه شمول ساختن بیشتر این پروسه، حکومت یک لویه جرگه مشورتی صلح را به تاریخ ۲۸ اپریل فراخوانده است که در آن از نمایندگان مردم از تمام اکناف کشور گردهم آمده تا مسیر حکومت بسوی صلح را تعریف نمایند. غنی باورمند است که افغانستان به یک صلح مردم محور نیاز دارد، نه صلحی که توسط نخبگان رهبری شود، و وی برای این امر سخت کار میکند.

چهارم، غنی اعتقاد دارد که پروسه صلح باید توسط مردم و حکومت افغانستان رهبری شده و مالکیت آنرا داشته باشند. در ۱۹۸۹، ملل متحد برای یک معامله صلح میان مجاهدین افغان واقع در پاکستان و حکومت محمد نجیب الله دلالی کرد. ولی، این معاملهٔ صلح نافرجام بود وسبب جنگ و خونریزی بیشتر در کشور گردید. سبب ناکامی این معامله عمدتاً محروم ساختن افغان ها از این پروسه و نبود مکانیزم جوابدهی بود. امروز، غنی بر یک صلح به رهبری افغانها تأکید میوزد زیرا وی نمیخواهد که اشتباهات گذشته تکرار گردیده یا با یک پروسهٔ توافق صورت گیرد که کشور را به یک جنگ خونین دیگر در آینده نزدیک رهبری کنند.

چنانکه پروسه صلح تشدید شده و بعضی از عناصر در داخل و خارج افغانستان برای حکومت مؤقت لابی گری میکنند، صدها فعال جامعه مدنی در کابل گردهم آمده بودند و در مورد نوع صلحی که آنها خواستار آن بودند، اعلامیه صادر کردند. یکی از خواسته های اصلی آنان حفظ قانون اساسی افغانستان و ارزش های اساسی جمهوریت بودند. قانون اساسی افغانستان به رئیس جمهور کشور صلاحیت اعلان جنگ و صلح را ارزانی میدارد.

خلاصه، دیدگاه غنی برای صلح پایدار مبتنی بر از بین بردن خصومت حلقه ها بیرونی، برنامه ریزی درازمدت اقتصادی، تعامل دیپلوماتیک، و از مهمتر از همه، شمولیت است. وی محافظ ارزش های قانون اساسی ما به منظور تسلسل ادامه قدرت از طریق انتخابات میباشد و این یکی از اصول عمده قانون اساسی افغانستان است. وی برنامه ای دارد که کشور را محضاً به یک “صلح منفی” که در آنجا فقط خشونت نباشد رهبری نمیکند، بلکه وی کشور را به یک صلح مثبت که در آن عدالت، مساوات و پیشرفت افزون بر نبود خشونت، باشد، رهبری میکند.

تلاش های غنی نقش مهمی را در آوردن صلح واقعی در افغانستان بازی کرد. حالا که ما در نقطه ای قرارد داریم که بین حکومت افغانستان و طالبان مذاکرات مستقیم آغاز میگردد، دیدگاه رئیس جمهور برای صلح و برنامه های سنجیده شده وی برای دورهٔ پسا-منازعه تضمین های است که افغانستان را بسوی یک آینده مرفه رهبری میکند.

Leave a Reply

Your email address will not be published.