واک بنسټونو ته وسپارل شو، بنسټونه متلیفینو ته

واک بنسټونو ته وسپارل شو، بنسټونه متلیفینو ته

ولسمشر ټول وخت د سیستم له نشتوالي ژاړي، هغه ورځ یې لا په ګومارنو کې له قومي، ژبنیو او سمتي تمایلاتو او تاثیراتو ګرېوان لوند کړ، خو دا داسې ژړا ده لکه چې پیاز خورې اوښکې دې ځي، خو پیاز مه خوره اوښکې به دې نه ځي.

سیمه، افغانستان او نامالوم راتلونکی

سیمه، افغانستان او نامالوم راتلونکی

ډېرو افغانانو د ټرمپ د ولسمشر کېدو هرکلی ځکه وکړو چې فکر يي کاوه چې ګواکې ولسمشر ټرمپ به د افغانستان مسله حل کړي او هغه خبرې چې د ولسمشر کېدو د مخه يي کولاې چې ګواکې د هرې مسلې حل پوځي نه دی نو همدارنګه افغانانو هم داسې انګېرله چې د ټرمپ ادارې اکثرا لوړپوړي چارواکي هغه پوځي مامورین دي چې په افغانستان کې يي ماموریت ترسره کړی دی او د مسلې له هر اړخ سره خورا بلدتیا لري.

سیمه، افغانستان او نامالوم راتلونکی

سیمه، افغانستان او نامالوم راتلونکی

په دوهمه برخه کې مو په اسیا کې د امریکا د راتلونکی تګلارې په اړه یادونه وکړه او په‌ ځانګړي ډول د امریکا د ملي امنیت پخواني مشاور بریزنیسکي د ټرمپ ادارې ته د هغې مشورې چې د چین د نفوذ د مخنیوي او په اسیا کې د قدرت د موازنې لپاره باید څه وکړي.

سیمه، افغانستان او یو نامالوم راتلونکی

سیمه، افغانستان او یو نامالوم راتلونکی

په تېره برخه کې مو د هند او امریکا له لوري د «ورېښمو د نوې لار» ګډې پروژې په اړه یادونه وکړه او همدارنګه په اسیا کې د امریکا د واک توازن د رامنځته کولو (Rebalancing Asia)‌ په اړه هم یادونه وکړه او د هماغې لیکنې په دوام به په دې برخه کې لږ پسې نور وضاحت وکړم.

دهویت ملاتړي ځواکونه

دهویت ملاتړي ځواکونه

د افغانستان د شخړې یوه برخه په ( هویتي عقدو ) کې ريښه لري. داغریزي عقدې کله سیاسي او ان پوځي شوې هم دي او وینې هم پرې بهېدلي دي. ځینې شنونکي یې د کوشنیو هویتونو جګړه هم بولي، چې ګواکې د لویو هویتونو په وړاندې روانه ده.

جمیعت نه جمیعت پاتې شو، نه حزب شو، نه شورای نظار او نه شمالي ټلواله

جمیعت نه جمیعت پاتې شو، نه حزب شو، نه شورای نظار او نه شمالي ټلواله

په دې نظامي قشله کې له ډیره وخته ګړ بړ دی. په دریو کلونو کې د کنګرې په رابللو ونه توانیدل. وروستیو انتخاباتو لا پسې ګوډ مات کړل، د غټانو اخري داخلي جنګ یې په دې و، چې ولې جمیعت نشي کولای په حکومت کې د جمیعتي چارواکو د څوکیو بقا تضمین کړي.

علت څه دی او حل لارې کومې دي

علت څه دی او حل لارې کومې دي

د سیمه ییزو څېړنو د لس کلنې تجربې پربنسټ او د نړیوالو پېچلیو سیاستونو د یوه شنونکي او کتونکي شاګرد په توګه، پر اوسمهالیو سیاستونو د ولاړو علمي کتنو پایلې یې راښيي، چې :

سیمه، افغانستان او یو نامالومه راتلونکی

سیمه، افغانستان او یو نامالومه راتلونکی

په هېواد کې د سیاسي او نا امن روان بهیر او په سیمه کې د نوو او زړو نیواکګرو رقابتونه مو په داسې یو کشمکش کې راګېروي چې د راتلونکي په اړه ویل راته خورا سختوي. د هېواد حالاتو، نامنۍ، بې روزګارۍ، د ولسي او نظامي مرګ ژوبلې ګراف ورځ تربلې لوړېدل مو اندېښنې لاپسې زیاتوي.

راتلونکې جګړه (افغانستان د ډانګ او پړانګ ترمېنځ)

راتلونکې جګړه (افغانستان د ډانګ او پړانګ ترمېنځ)

مونږ د یوویشتمې پېړۍ په داسې یو پړاو کې اوسېږو چېرته چې پخواني نیواکګر له  یو لړ اقتصادي ستونزو سره مخ دي‌ او د سړې جګړې را وروستو هغه حالت چې نړېوال نظام یواځې د یو هېواد لخوا اداره کېدو اوس داسې يو پړاو ته ننوتې چې نړېوال نظام به له یو قطبي سیستم (Unipolar System) څخه څو قطبي سیستم (Multipolar System) پر لوري ګامزن دی. د یوویشتمې پېړۍ په روان وخت کې د پخوانېو نیواکګرو برلاسیتوب (Hegemony) له خطر سره مخ ده، او نوي نیواکګر ځانونه چمتو کوي‌.

راتلونکې جګړه (درېیمه برخه)

راتلونکې جګړه (درېیمه برخه)

په تېرو دوو برخو کې مو د سوریي په حالاتو خبرې وکړې او روسيي ته مو کتنه وکړه، په درېيمه برخه کې غواړم چې د امریکا لخوا په اچین ولسوالۍ د بمونو د مور د استعمال او د پخواني ولسمشر کرزي لخوا له افغانستان نه د امریکا شړلو ته یوه لنډه کتنه وکړم.