نکاتی برجستۀ موضعگیری حکوکت روسیه در قبال افغانستان، پس از حادثۀ کندز

غوث جانبازولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اجلاس سران کشورهای “مستقل و مشترک المنافع “ که بتاریخ ۱۶ اکتوبر سالروان در شهرک “بورابای” قزاقستان دایر گردید، خاطر نشان ساخت که “اوضاع در افغانستان رو به وخامت نهاده و بحران در کشور مذکور در حال تعمیق یافتن است. “

به باور پوتین تروریست های گوناگون و از هر قماش در افغانستان در شرایط کنونی در حال قوت گرفتن استند. در آستانۀ اظهارات اخیر آقای پوتین مأمورین مسوول در وزارت دفاع روسیه خبر دادند: “احتمال اینکه اردوی روسیه گزمه های فعال خویش را در امتداد سرحد تاجکستان با افغانستان از سر بگیرد دور از امکان نیست و در آیندۀ عنقریب به آن پرداخته خواهد شد.”

پوتین در قسمت دیگری از اظهاراتش افزود:

” تروریست ها در حال گسترش و تعمیق نفوذ خویش نه تنها در قلمروی افغانستان بلکه در منطقه بوده و پلانهای خود را مبنی بر پیشروی ها کتمان نمی نمایند. یکی از اجزای مهم اینگونه پلانها رخنه نمودن به قلمرو آسیای مرکزی میباشد. “

پوتین سران کشورهای سازمان مشترک المنافع را فرا خواند تا در برابر تهدیدات روزافزون شبکه های تروریستی اقدامات هماهنگ یافته و منسجم را روی دست بگیرند. روسأی جمهور کشورهای “مستقل و مشترک المنافع “ حین اجلاس مورخ ۱۶ اکتوبر در قزاقستان پروگرام همکاری ها را در عرصۀ تأمین و استحکام امنیت در سرحدات برای سالهای ۲۰۱۶- ۲۰۲۰به تصویب رسانیدن. اشتراک کنندگان اجلاس مذکور توافق نمودند تا قطعات سرحدی و سایر ارگانهای زیربط برای دفع خطرات احتمالی در مناطق سرحدی را ایجاد و تقویه نمایند.

طوریکه در بالا تذکر یافت، قبل از اجلاس کنونی سران کشورهای مشترک المنافع، معاون وزارت دفاع روسیه یوری بوریسوف اظهار داشته بود که روسیه امکان آغاز مجدد پروسۀ گزمه ها در امتداد سرحد میان تاجکستان و افغانستان را تحت بررسی جدی قرار داده و انتظار هدایت رهبری سیاسی دو کشور میباشد.

در عین زمان بتاریخ (۱۶.10.2015) سیرگئی لاوروف وزیر امور خارجۀ فدراسیون روسیه در ولسی جرگۀ اینکشور موضعگیری رسمی کشورش را در رابطه به افزایش فعالیت های تروریستی در افغانستان، منجمله در مناطق شمالی افغانستان بیان داشت. موصوف ضمن آنکه از تشدید فعالیت های مسلحانۀ تروریست های مختلف در این منطقه ابراز نگرانی نموده، اظهار داشت که حکومتش آماده است در صورت مراجعه و درخواست رسمی حکومت افغانستان از فدراسیون روسیه در مورد بذل کمک های نظامی، تقاضای حکومت افغانستان را در اسرع وقت بررسی نماید و کمک های عاجل را گسیل بدارد.

از جانب دیگر در ملاقاتی که رئیس جمهور تاجکستان امام علی رحمان به تاریخ ۶ اکتوبر سالروان با رئیس جمهور ولادیمیر پوتین در شهر سوچی انجام داشت، رحمان خبر داد که: “در ساحۀ بیشتر از ۶۰ فیصد سرحد میان تاجکستان و افغانستان در شرایط کنونی فعالیت های تروریستی و تصادمات شدید جنگی جریان دارد. اوضاع در آنطرف سرحد، یعنی افغانستان با گذشت هر روز وخیمتر میگردد.”

در سپتمبر سال جاری روسأی جمهور قزاقستان و قرغزستان نورسلطان نظر بایف و الماس بیگ آتمبایف حین اجلاس “سازمان قرار داد امنیت مشترک “ که در شهر دوشنبه تدویر یافته بود نظر متفق خویش را در مورد “افزایش تهدیدات تروریستی در منطقه “ ابراز داشتند. روسأی جمهور این دو کشور ضمناً خاطر نشان ساخته بودند که محبوبیت ایدیالوژی شبکۀ تروریستی “داعش” با وجود ممنوعیت رسمی، در کشورهای منطقه و فدراسیون روسیه در تناسب به گذشته بالا رفته است.

حلقات پُر نفوذ در داخل حاکمیت فدراسیون روسیه حادثۀ تصرف مرکز شهر کندز را از طرف تروریستان (به شمول طالبان) نقطۀ نهایت مهم و قابل عطف برای انکشاف بعدی اوضاع در سراسر منطقه ارزیابی میکنند. به عقیدۀ سیاسیون و نظامیان روسیه واقعۀ کندز بزودی بالای معادلات سیاسی در سطح جهان تأثیر عمیق بر جا خواهد گذاشت. حکومت روسیه از جانب خود در حال تدوین و اتخاذ اقدامات جدی و جدید در تبانی با متحدین منطقوی خویش میباشد.

به نظر نظامیان روسی کندز در صحنۀ جنگ های افغانستان یکی از نقاط کلیدی و ستراتیژیک محسوب میگردد، از دست رفتن آن برای اردوی افغانستان فاجعه ای نظامی تلقی میشود.

صاحب نظران مسایل نظامی – سیاسی روسیه به آن باور استند که جنبش طالبان در شرایط کنونی یکی از شاخه های افغانی “داعش” میباشد. پیروزی های را که چندی پیش جنرال دوستم در شمال افغانستان در نبردها بالای طالبها و داعشی ها بدست آورده بود، در صورت تداوم وخامت اوضاع در صفحات شمال تضعیف گردد. در صورت تداوم سقوط کندز و نواحی اطراف آن بدست جنگجویان طالب و “داعش” ادارۀ افغانستان میتواند برهم بخورد و به بخش های گوناگون منقسم گردد.

در صورت تشدید و تداوم بی نظمی و پراگندگی اداره در افغانستان و خاصتاً در شمال کشور و ابقای مناطق در دست طالبها و داعشی ها عواقب آتی را میتوان پیش بینی نمود:

  • شاهراه ستراتیژیک کندز – کابل تحت کنترول مخالفین مسلح مختلف النوع قرار خواهد گرفت؛
  • راه های مستقیم برای نفوذ جنگجویان و تروریستان طالبی و داعشی به سایر مناطق در شمال افغانستان باز خواهد شد، به شمول مسیر ها به طرف تاجکستان. به عبارۀ دیگر دروازه برای نفوذ تروریستان به قلمرو جمهوریت های آسیای میانه مفتوح خواهد گردید. انکشاف اوضاع بدین منوال در اسرع وقت منجر به بروز تشنج و ناآرمی ها در امتداد سرحدات جنوبی فدراسیون روسیه شده آنرا هر چه بیشتر دامن خواهد زد. دور از امکان نیست که ما شاهد تصادمات فاجعه آمیزی در این مناطق خواهیم بود.

صائب نظران مسایل سیاسی روسیه عقیده دارند که امریکائیها کندز را طبق پلان از قبل تدوین و ترتیب شده به دست طالبها و متحدین داعشی آن سقوط دادند، تا به مرور زمان به جنگ فرسایشی پارتیزانی با نیروهای حکومتی افغان پرداخته آنها را تضعیف ساخته و متدرجاً راه های نفوذ و رخنه را به آسیای میانه بیابند. هرگاه اردوی افغانستان ننتواند اوضاع را تحت کنترول خویش درآورد، وضعیت در آسیای میانه و شرق نزدیک در مجموع به مرور زمان میتواند از کنترول حکومات کشورهای منطقه خارج گردد. در اینصورت به احتمال زیاد حکومت که روسیه تطبیق سناریوی سوریه را برای امحای زیربناهای تروریستان، طالبها و داعش در صفحات شمال اینکشور به حکومت افغانستان پیشنهاد نماید.

در عین حال در صورت کامیابی نظامیان افغان بالای تروریستان و امحای مخفی گاه های آنها در امتداد سرحدات شمالی افغانستان با کشورهای آسیای میانه، روسیه توجه اش را عمدتاً به بذل کمک ها به نظامیان افغان منجمله تسلیحات ثقیله متمرکز و محدود خواهد ساخت.

Leave a Reply

Your email address will not be published.